du nhập "chui" còn nhiều

Theo ước tính của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, mỗi năm nước ta nhập khẩu và sử dụng từ 70.000 đến 100.000 tấn thuốc BVTV. Lượng thuốc nhập khẩu này cốt tử dưới dạng nguyên liệu, sau đó được các công ty trong nước pha chế, sang chiết và đóng gói bán ra thị trường.

luận bàn với phóng viên Báo Quân đội nhân dân, ông Hoàng Trung, Cục trưởng Cục BVTV (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cho biết, lượng thuốc BVTV sử dụng trong nước chỉ khoảng 50.000 tấn, tùy thuộc vào tình hình phát sinh của sâu bệnh gây hại trên các loại cây trồng. Đặc biệt, các loại thuốc trừ sâu, bệnh có cỗi nguồn sinh vật học đang được phép sử dụng bây chừ chiếm 20%. Trong số thuốc BVTV nhập cảng vào nước ta, có 50% được sử dụng trong nước; thuốc BVTV nhập khẩu để xuất khẩu hoặc gia công xuất khẩu chiếm khoảng 40%, 10% còn lại được bảo quản trong kho và lưu thông trên thị trường...".

Cũng theo ông Hoàng Trung, thuốc BVTV là hàng hóa kinh doanh có điều kiện, chỉ được phép du nhập khi đã được đăng ký vào danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam. Tất cả các lô hàng thuốc nhập khẩu vào nước ta đều phải được kiểm tra quốc gia về chất lượng, những lô hàng không đạt chất lượng sẽ buộc tái xuất. Theo Cục BVTV, các loại thuốc BVTV không rõ cội nguồn, không rõ chất lượng nhập lậu chỉ xảy ra ở một số địa phương với số lượng ít. Kết quả thanh tra, kiểm tra thuốc BVTV 6 tháng đầu năm 2016 cho thấy: Tỉnh Lạng Sơn đã phát hiện 6 vụ vận tải thuốc BVTV nhập lậu; tỉnh Quảng Ninh phát hiện và thu giữ 21,7kg thuốc BVTV ngoài danh mục; tỉnh Cao Bằng phát hiện và thu giữ 371kg thuốc BVTV ngoài danh mục được phép sử dụng ở Việt Nam. Tại tỉnh Lào Cai, Chi cục BVTV tỉnh Lào Cai phối hợp với các lực lượng Công an, Quản lý thị trường, Biên phòng thanh tra, kiểm tra việc buôn bán, sử dụng thuốc BVTV tại các chợ vùng cao và vùng giáp biên (chủ yếu các hộ buôn bán nhỏ lẻ, tự phát), kết quả thu giữ 792kg thuốc BVTV nhập lậu, ngoài danh mục.

Thị trường thuốc bảo vệ thực vật có quá nhiều loại sản phẩm. Ảnh: Nguyễn Cường. cong ty bao ve tai quan 7

ngoài ra, ông Nguyễn Thơ, Phó chủ toạ Hội Khoa học BVTV Việt Nam lại cho rằng, con số 70.000 đến 100.000 tấn thuốc BVTV mà chúng ta thống kê được mới chỉ là phần nổi. thực tiễn, số lượng thuốc BVTV choài vào nước ta qua các con đường tiểu ngạch và không đúng cỗi nguồn như đã đăng ký với cơ quan quản lý quốc gia còn cao hơn nhiều. "Đây chính là một trong những nguyên cớ dẫn đến việc thị trường thuốc BVTV có nhiều sản phẩm không rõ nguồn gốc, rất lộn xộn", ông Thơ cho biết.

Tìm hiểu tại chợ Mường Hum, huyện Bát Xát (tỉnh Lào Cai), chúng tôi thấy tình trạng bày bán thuốc BVTV không rõ cội nguồn, nhãn mác không rõ ràng, hết hạn sử dụng… vẫn diễn ra công khai. Tình trạng này cũng xảy ra ở nhiều tỉnh, như: Bắc Giang, Tây Ninh, Bình Định… buộc chính quyền địa phương phải ra các văn bản chỉ đạo chỉnh đốn tình trạng này.

Sử dụng bừa bãi và những hệ lụy

Gia đình anh Bùi Văn Bính ở xã Lệ Xá, huyện Tiên Lữ (tỉnh Hưng Yên) có hơn 2 mẫu lúa, hằng năm sử dụng một lượng khá lớn thuốc BVTV. Anh Bính san sớt kinh nghiệm: "Loại nào dùng tốt thì lần sau mình lại mua để dùng, nếu không còn hiệu quả nữa thì chuyển sang dùng thử loại khác. Nếu vẫn không mang lại hiệu quả thì tôi kết hợp nhiều loại thuốc BVTV để phun. Đây cũng là những hướng dẫn của chủ cửa hàng bán thuốc BVTV".

Chị Nguyễn Thị Hảo ở xã Thụy Trường, huyện Thái Thụy (tỉnh Thái Bình) cũng liên tục dùng các sản phẩm thuốc BVTV khác nhau nếu không thấy hiệu quả mà không cần tìm hiểu căn do tại sao. "Chúng tôi truyền kinh nghiệm cho nhau chứ làm gì có ai chỉ dẫn sử dụng", chị Hảo cho biết.

Theo ông Hoàng Trung, bất cứ sản phẩm thuốc BVTV nào dù độc tố cao hay thấp, ít độc cũng có thúc đẩy khăng khăng đến môi trường. Nếu người sử dụng không thực hiện tốt nguyên tắc 4 đúng (đúng thuốc, đúng lúc, đúng liều lượng-nồng độ, đúng cách) sẽ rất có hại. bây giờ, nhiều người dân sử dụng thuốc BVTV rất tùy một thể, thiếu hiểu biết, do đó việc xảy ra các tương tác xấu là điều không tránh khỏi. Khi phun trên kênh mương, hoạt chất tan theo nước, chảy đến nơi khác và tích trữ trong động vật thủy sinh. Nếu con người ăn thịt của động vật này thì cơ thể bị nhiễm hóa chất. Hoạt chất trong thuốc trừ cỏ là loại cực độc, nhưng chỉ thu nhận qua cây trồng một tỷ lệ nhỏ, còn lại thấm vào đất, hòa vào nước. Thuốc trừ cỏ còn xoá sổ vi sinh vật bổ ích, gây mất thăng bằng sinh thái.

cong ty bao ve tai quan 9 Để chỉnh đốn thị trường thuốc BVTV, Cục BVTV cho biết, sẽ kết hợp với chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng tổ chức các đợt thanh tra, đánh giá các cơ sở sx, buôn bán thuốc BVTV, xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm. Tuyên truyền, huấn luyện cho người buôn bán, sử dụng thuốc phải có hiểu biết về pháp luật và thấy rõ nghĩa vụ của mình đối với cộng đồng và xã hội. Cục sẽ khai triển ký cam kết đối với các cơ sở buôn bán thuốc BVTV về việc không mua bán các loại thuốc BVTV nhập lậu, ngoài danh mục, thuốc BVTV cấm sử dụng, thuốc BVTV hết hạn sử dụng.

Bài và ảnh: ĐỨC TUẤN-NGUYỄN CƯỜNG